Ουρανία Γεωργουτσάκου: Την αξία του σωστού φωτισμού πρέπει να την βιώσεις για να την καταλάβεις

Είναι από τις λίγες φορές που συναντάμε μια Ελληνίδα σε θέση ευθύνης στον ευρωπαϊκό χώρο. Πρόκειται για την κ. Ουρανία Γεωργουτσάκου, γενική γραμματέα της LightingEurope.

Η κ. Γεωργουτσάκου μιλά στον «Ηλεκτρολόγο & Σαλόνι Φωτισμού» για την αποστολή και το έργο της LightingEurope, τις προοπτικές και τις ευκαιρίες του κλάδου μεσούσης της πανδημίας. Κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα και πώς ο φωτισμός μπορεί να γίνει προέκταση του φυσικού φωτός για το οποίο η χώρα υπερηφανεύεται σε όλο τον κόσμο.

Όσο για την αξία του σωστού φωτισμού, η ίδια ξεκινά λέγοντας ότι ήταν το πρώτο πράγμα που επιμελήθηκε στο γραφείο της στις Βρυξέλλες και σημειώνει: «Την αξία του σωστού φωτισμού πρέπει να την βιώσεις για να την καταλάβεις».

Συνέντευξη στον Απόστολο Ρουμπάνη

-Ξεκινώντας, θα ήταν ενδιαφέρον να ενημερώσουμε τους αναγνώστες μας για την αποστολή και το έργο της LightingEurope.

H LightingEurope είναι ουσιαστικά η «φωνή» της βιομηχανίας φωτισμού και έχει έδρα τις Βρυξέλλες, την πρωτεύουσα του Βελγίου. Εκπροσωπούμε 33 εταιρείες και εθνικές ενώσεις του συγκεκριμένου κλάδου, μιλώντας ουσιαστικά για περισσότερες από 1.000 εταιρείες και επιχειρήσεις στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.

H πλειοψηφία των επιχειρήσεων για τις οποίες σας μιλάω είναι μικρομεσαίες. Aπασχολούν πάνω από 100.000 άτομα, ενώ ο ετήσιος τζίρος ξεπερνά τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ.

Όσο για την αποστολή της LightingEurope: Είμαστε αφοσιωμένοι στην προώθηση αυτού που αποκαλούμε επαρκής και σωστός φωτισμός με στόχο την άνεση του ανθρώπου, την ασφάλειά του, την ευημερία του και την προστασία του περιβάλλοντος.

Με ποιο τρόπο γίνεται αυτό εφικτό;

Ο ρόλος της LightingEurope είναι να προσφέρουμε την εμπειρία και τεχνογνωσία των μελών μας και, σε συνεργασία με τους σχετικούς φορείς, να διαμορφώσουμε πολιτικές που προωθούν τον σωστό φωτισμό και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου μας.

Εργαζόμαστε στην κατεύθυνση της δημιουργίας ενός υγιούς και σωστά ρυθμισμένου επιχειρηματικού περιβάλλοντος που με τη σειρά του θα συμβάλει στον ανταγωνισμό με όρους fair play και στην περαιτέρω ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας φωτισμού.

Υπάρχει όμως και μια άλλη πτυχή που για εμάς έχει μεγάλη σημασία: Θέλουμε να υπάρχει συνεννόηση και κλίμα συνεργασίας και με άλλους άμεσα σχετιζόμενους με τον φωτισμό κλάδους, επαγγελματίες ή φορείς, όπως είναι οι αρχιτέκτονες και οι σχεδιαστές.

-Μιλήσατε λίγο νωρίτερα για ετήσιο τζίρο της τάξης των 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το νούμερο είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Ζούμε όμως στην εποχή των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας που έχει προκαλέσει ο κορονοϊός. Πώς βλέπετε την πορεία του κλάδου;

Είναι πραγματικά εντυπωσιακές οι επιδόσεις της βιομηχανίας φωτισμού και θα ήθελα να επαναλάβω ότι μιλάμε και για πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δημιουργούν χιλιάδες θέσεις εργασίας στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.

Είναι γεγονός ότι η πανδημία και η υγειονομική κρίση έχουν επηρεάσει το σύνολο του πλανήτη, άρα και την Ευρώπη.

Ήδη έχουμε δει τις ανακοινώσεις των αρμόδιων θεσμών της ΕΕ, αλλά και άλλων παγκόσμιων οικονομικών οργανισμών που αποτυπώνουν την κατάσταση: Υψηλοί δείκτες συρρίκνωσης του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ), ειδικά στο β’τρίμηνο του 2020 έως και 8,7% για την Ευρωζώνη σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Από την πλευρά μας διεξάγουμε μελέτες από την αρχή της πανδημίας και έχουμε δει μία σαφή μείωση τζίρου, με μηνιαίες διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα και μεταξύ των διαφορετικών εφαρμογών του φωτισμού, πχ εσωτερικός φωτισμός, λιανική, βιομηχανικός κλπ.

Προς το τέλος του χρόνου, και σε συνάρτηση με την πορεία του κορωνοϊού, θα έχουμε μία πιο σαφή εικόνα για τις επιπτώσεις της πανδημίας στον κλάδο μας.

Σε κάθε περίπτωση, το 2020 δε θα είναι όπως το 2019 και δεν περιμένουμε να δούμε τα επίπεδα του 2019 πριν το 2022. Κάποιες χώρες, άρα και οι αντίστοιχες εταιρείες, θα πληγούν περισσότερο, κάποιες ενδεχομένως λιγότερο.

Αυτό το τελευταίο προφανώς εξαρτάται και από τις πολιτικές που εφαρμόζει η κάθε χώρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας. Σαφέστατα όμως αναμένουμε πτώση και στον δικό μας κλάδο.

-Υπάρχουν ελληνικές επιχειρήσεις ή ενώσεις που συμμετέχουν στην LightingEurope;

Αυτή την στιγμή δεν έχουμε, αλλά είμαστε στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου για τον ενημερώσουμε και να τον καλωσορίσουμε στους κόλπους μας.

-Απασχολούν την LightingEurope και θέματα αισθητικής του φωτός; Έχουν δημιουργηθεί ενδεχομένως ομάδες εργασίας (working groups) προς αυτή την κατεύθυνση;

Επιτρέψτε μου να αναφερθώ κατ’ αρχάς στη σημασία που δίνουμε εμείς στην LightingEurope στις Ομάδες Εργασίας (Working Groups). Αντλούμε πραγματικά δύναμη από το να φέρνουμε κοντά τους κορυφαίους του κλάδου φωτισμού με ειδικούς στη χάραξη και διαμόρφωση πολιτικών, τόσο σε εθνικό όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αυτό ακριβώς κάνουν οι Ομάδες Εργασίας: Αποκρυσταλλώνουν, θα μπορούσα να πω, και συχνά συνθέτουν διαφορετικές οπτικές και απόψεις στα ζωτικής σημασίας θέματα του κλάδου, ανοίγοντας το δρόμο για την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών, π.χ. για την ενεργειακή απόδοση, την ανακαίνιση κτιρίων, τον περιορισμό της χρήσης επικίνδυνων ουσιών.

Ασφαλώς και μας απασχολεί το θέμα της αισθητικής του φωτός, δεδομένου ότι δεν ζούμε πλέον στην εποχή που απλώς κρεμούσαμε μια λάμπα στο ταβάνι, συνήθως από ένα μονωμένο κορδόνι, για να βλέπουμε γύρω μας το βράδυ.

Μια από τις Ομάδες Εργασίας ασχολείται με αυτό που αποκαλούμε «H Αξία του Φωτισμού» (Value of Lighting) και συγκεκριμένα με «έξυπνα» συστήματα φωτισμού και το Human Centric Lighting (Ανθρωποκεντρικός Φωτισμός) -τεχνολογίες δυναμικού φωτισμού που προσφέρουν το σωστό φως στο σημείο που χρειάζεται και την ώρα που χρειάζεται.

Μερικά λόγια για το Human Centric Lighting: παρά τα εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, οι άνθρωποι παραμένουμε μέλη του ζωικού βασιλείου και το βιολογικό μας ρολόι συγχρονίζεται με βάση κύκλους φωτός και σκότους. Το 2017 Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής απονεμήθηκε σε ερευνητές που ανακάλυψαν τους μοριακούς μηχανισμούς που ελέγχουν τον κιρκάδιο ρυθμό, κοινώς το βιολογικό μας ρολόι.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι το φως επηρεάζει, όχι μόνο την όρασή μας αλλά και το σώμα και τη διάθεσή μας. Χρειαζόμαστε διαφορετικό φως ανάλογα με την ώρα της ημέρας και το τι κάνουμε, για παράδειγμα έντονο άσπρο φως για να νιώσουμε ενεργοί και να μπορούμε να συγκεντρωθούμε, χαμηλό ζεστό φως για να χαλαρώσουμε πριν πάμε για ύπνο.

Τα «έξυπνα» συστήματα φωτισμού μπορούν να προσφέρουν Human Centric Lighting, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό καθότι περνάμε το 90% της χρόνου μας σε εσωτερικούς χώρους απομακρυσμένοι από το φυσικό κύκλο φωτός του ηλίου.

Σε εξωτερικούς χώρους τα «έξυπνα» συστήματα φωτισμού και η τεχνολογία LED επιτρέπουν όχι μόνο σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας, αλλά και να αναδείξουμε επιλεγμένα στοιχεία του περιβάλλοντός μας. Με το σωστό φωτισμό επιχειρούμε να δημιουργήσουμε ξεχωριστές ατμόσφαιρες όπως ακριβώς ένας ζωγράφος προσπαθεί να αναδείξει συγκεκριμένες πτυχές σε ένα έργο του.

-Θα μας εξηγήσετε το έργο των άλλων Ομάδων Εργασίας;

Υπάρχει μια Ομάδα Εργασίας που ασχολείται με τους κανόνες σήμανσης CE, η οποία τα τελευταία 4 χρόνια συνέβαλε στις διαπραγματεύσεις για τους νέους κανόνες ενεργειακής απόδοσης και σήμανσης που θα ισχύουν από το 2021. Σκοπός μας είναι να υπάρχουν απλοί και εύκολοι στην κατανόηση και την εφαρμογή κανόνες για τα προϊόντα φωτισμού. Έχουμε μάλιστα εκδώσει οδηγίες (guidelines) για την ερμηνεία των νέων ενεργειακών κανόνων, είναι ελεύθερα διαθέσιμοι για όλες τις εταιρείες και για τις αρμόδιες Αρχές. Με αυτό τον τρόπο πιστεύουμε ότι θα δημιουργηθεί ένα θετικό επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ευρώπη.

Μία άλλη από τις Ομάδες Εργασίας μας μελετά αυτό που αποκαλούμε «Better Enforcement», τη θέσπιση δηλαδή κανόνων που θα εξασφαλίζουν ποιοτικά προϊόντα για τους καταναλωτές, αλλά και ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών. Στην Ευρώπη είμαστε πολύ καλοί στο να συμφωνούμε νέους κανόνες, δυστυχώς στον κλάδο μας παρατηρούμε ότι αυτοί δεν εφαρμόζονται αυστηρά.

Να σας αναφέρω ένα παράδειγμα που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία τα τελευταία χρόνια και ειδικά την περίοδο αυτή της πανδημίας. Το ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce) έχει μπει δυναμικά στη ζωή, τόσο του καταναλωτή όσο και της επιχείρησης. Παρατηρούμε ότι όλο και περισσότερα προϊόντα που δεν σέβονται τους σχετικούς κανόνες είναι διαθέσιμα σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, υπονομεύοντας έτσι την ασφάλεια του αγοραστή αλλά και την ανταγωνιστικότητα εταιρειών που επενδύουν έως και 25% του ετήσιου τζίρου τους για να παρέχουν συμβατά προϊόντα.

Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στην Ομάδα Εργασίας που έχει να κάνει με την Βιωσιμότητα. Το θέμα αυτό έχει ευρύτερες διαστάσεις, όχι μόνο σε ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο και παραπέμπει ασφαλώς στις προσπάθειες που γίνονται για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Εμείς από την πλευρά μας επιθυμούμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωση πολιτικών, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό αποτύπωμα. Πώς θα το πετύχουμε αυτό; Έχουμε ήδη κάνει πολύ καλή πρόοδο με την τεχνολογία LED, η οποία όχι μόνο επιτρέπει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας αλλά έχει και μια σαφώς μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Θα συνεχίσουμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωσης κανόνων που θα αποτυπώνουν τις ιδιαιτερότητές του κλάδου του φωτισμού.

Υπάρχει η δυνατότητα -ενδεχομένως μέσα από ευρωπαϊκές δράσεις- ο φωτισμός να γίνει μοχλός βελτίωσης του κτισμένου περιβάλλοντος;

Θα σας πω ένα νούμερο που ενδεχομένως θα σας εντυπωσιάσει. Υπολογίζεται ότι το 97% των κτιρίων στην Ευρώπη χρειάζονται ανακαίνιση. Και ο φωτισμός είναι ασφαλώς ένα κομμάτι αυτής της ανακαίνισης.

Εμείς στη LightingEurope έχουμε τα εργαλεία και μπορούμε να τα θέσουμε στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων για να στηρίξουμε αυτή την προσπάθεια.

Προς αυτή την κατεύθυνση, υπάρχει κάποιο μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους εκπροσώπους του κλάδου στην Ελλάδα; Στους επαγγελματίες που ασχολούνται με τον φωτισμό, τους αρχιτέκτονες, τους σχεδιαστές, τους ακαδημαϊκούς;

Θέλω να δώσω και πάλι έμφαση και να επαναλάβω κάτι που σημείωσα από την αρχή. Η LightingEurope έχει στο επίκεντρό της τον άνθρωπο. Και ο σωστός φωτισμός, η σημασία και η αξία του στην ποιότητα ζωής είναι αυτό που συχνά λέω, «πρέπει να τον βιώσεις για να τον καταλάβεις».

Το μήνυμα που θα ήθελα να στείλω ως Ελληνίδα που βρίσκεται σε μια θέση ευθύνης και διαμόρφωσης πολιτικής στην Ευρώπη είναι ότι όπως εμείς στην Ελλάδα υπερηφανευόμαστε για το φυσικό φως στον μοναδικό γαλάζιο μας ουρανό, έτσι μπορούμε να διορθώσουμε και τον φωτισμό και στην καθημερινότητά μας, στο σπίτι μας, στο χώρο εργασίας μας, στον περιβάλλοντα χώρο, δημόσιο και ιδιωτικό. Όπως καλούμε τους ξένους να έρθουν στη χώρα να βιώσουν το φυσικό μας φως, ας κάνουμε μια προσπάθεια να βελτιώσουμε και το φως που τους χαρίζουμε στις υποδομές μας, στα μνημεία μας. Έτσι θα γίνει συνολικά καλύτερη η ζωή μας.

Αντιλαμβάνομαι ότι καλείτε αυτό που λέμε τους αρμόδιους προς συνεργασία. Αυτό αφορά μόνο εταιρείες ή και το επίσημο Κράτος;

Εμείς στην LightingEurope έχουμε τα εργαλεία για να βοηθήσουμε όποιον το επιθυμεί. Σας μίλησα νωρίτερα για τις Ομάδες Εργασίας και τον τρόπο που λειτουργούν. Φέρνουμε κοντά τους ειδικούς στον φωτισμό με τους φορείς που διαμορφώνουν πολιτική σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Όλοι έχουν θέση και ρόλο να παίξουν: εκπρόσωποι εταιρειών, αρχιτέκτονες, διακοσμητές, φορείς της Πολιτείας.

Υπάρχουν και στην Ελλάδα πολύ ωραίες και αξιόλογες πρωτοβουλίες στα συστήματα φωτισμού, γιατί υπάρχει το αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό με φρέσκιες και καινοτόμες ιδέες. Το βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, βλέποντας φωτισμένα δημόσια κτίρια ή μνημεία. Το ζουν αρκετοί στους χώρους που ζουν και εργάζονται.

Να το πω για μια ακόμα φορά και να κλείσω με αυτό: Την αξία του σωστού φωτισμού πρέπει να την βιώσεις για να την καταλάβεις.

Ελέγξτε επίσης

Χαράλαμπορς Κρινάς γενικός διευθυντής της «ΑΝΔΡΟΜΕΔΑ LIGHTING»

H  «Ανδρομέδα Lighting» σχεδιάζει, δημιουργεί, κατασκευάζει, ελέγχει σε κάθε στάδιο της παραγωγής και διανέμει σε …