Ηλεκτροσκόπιο Ελεγκτή Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων: Τι είναι «Ηλεκτρική Εγκατάσταση»

Ο Αθηναίος φιλόσοφος Αντισθένης τόνιζε: ότι η «αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις». Στην περίπτωσή μας, πριν ασχοληθούμε με το πώς θα γίνει η επιθεώρηση, πρέπει να δούμε τι σημαίνει επιθεώρηση και τι είναι αυτό που θα επιθεωρηθεί.

Άρθρο του κ. Χαράλαμπου Γ. Κουτρούλη*

Σε σειρά συνοπτικών τεχνικών άρθρων που θα φιλοξενηθούν στη στήλη «Ηλεκτροσκόπιο» του περιοδικού «Ηλεκτρολόγος», θα παρουσιαστούν τα σημεία ελέγχου και επιθεώρησης της ηλεκτρικής εγκατάστασης, στο βάθος που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία και τα σχετικά πρότυπα ΕΛΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης).

Είναι κάτι παραπάνω από φανερό ότι η συνοπτική αναφορά ελέγχων που γίνεται στα τυποποιημένα έντυπα των υπεύθυνων δηλώσεων εγκαταστάτη (Κανονισμός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων [ΚΕΗΕ], ΕΛΟΤ HD 384 και ΕΛΟΤ 60364), δεν εξαντλεί το θέμα, ούτε –πολύ περισσότερο– απαλλάσσει τον ηλεκτρολόγο από την ευθύνη όταν βάλει την υπογραφή του. Γιατί, καμία υπεύθυνη δήλωση εγκαταστάτη (ΥΔΕ) δεν αφορά μέρος της ηλεκτρικής εγκατάστασης, ούτε νοείται ΥΔΕ με επιφύλαξη ή με προϋποθέσεις. Η τελευταία υπογεγραμμένη ΥΔΕ βεβαιώνει ανεπιφύλακτα ότι η ηλεκτρική εγκατάσταση είναι ασφαλής στο σύνολό της, μέχρι τον επόμενο επανέλεγχο.

Η ασφάλεια των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και οι διαδικασίες ελέγχου είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και κρίσιμο πεδίο για την εφαρμοσμένη ηλεκτροτεχνία, τους ηλεκτρολόγους, καθώς και για ολόκληρη την οικονομία και την κοινωνία. (Προτάσεις και σχόλια των συναδέλφων στα σχετικά θέματα είναι ευπρόσδεκτα στην ηλεκτρονική διεύθυνση ilektroskopio@koutroulis.gr).

Εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις

Εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις είναι το σύνολο των εγκατεστημένων στοιχείων (σωλήνες, υλικά, ειδικά τεμάχια, εξαρτήματα, συσκευές κλπ.) που συμβάλλουν στη χρησιμοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στα κτίρια ή οικόπεδα, για φωτισμό, θέρμανση, ψύξη, κλιματισμό, κίνηση, σήμανση και λοιπές εφαρμογές. Στις εγκαταστάσεις αυτές περιλαμβάνονται οι αγωγοί σύνδεσης (μόνιμοι και προσωρινοί) των ακινήτων με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, οι σταθμοί μετασχηματισμού, καθώς και οι εσωτερικές τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις.

Οι εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις σχεδιάζονται και κατασκευάζονται με τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια και η άνεση των ανθρώπων και των ζώων που τις χρησιμοποιούν και η ασφάλεια περιουσίας και του κτιρίου, καθώς επίσης η ορθή και απρόσκοπτη λειτουργία τους.

Σε κάθε κτίριο ή τμήμα κτιρίου που προορίζεται για κατοικία, εργασία ή παραμονή ατόμων, πρέπει να κατασκευάζεται ηλεκτρική εγκατάσταση που να εξασφαλίζει δυνατότητα τεχνητού φωτισμού και λήψης ηλεκτρικής ενέργειας, ανεξάρτητα αν η ηλεκτρική αυτή εγκατάσταση συνδεθεί με δημόσιο δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλη πηγή παροχής ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο τρόπος κατασκευής των εγκαταστάσεων αυτών, η ποιότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών και οι ελάχιστες απαιτήσεις για κάθε μία από τις εγκαταστάσεις αυτές καθορίζονται από ένα τεράστιο πλήθος γενικών και ειδικών διατάξεων και κανονισμών της ελληνικής νομοθεσίας, που ένα σημαντικό μέρος μπορεί να βρεθεί στις ιστοσελίδες του Ελληνικού Ινστιτούτου Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε., σάιτ: j.mp/ilektroskopio-1).

Τα βασικότερα κείμενα, ωστόσο, είναι έξι:

  1. Ο παλιός ΚΕΗΕ: Εφαρμόζεται μόνο στον έλεγχο των παλιών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Προσοχή, όμως: Αν και ο Κανονισμός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΚΕΗΕ) είναι σε αχρησία, είναι πολύ σημαντικός, γιατί πάνω από το 90% των κτιρίων στη χώρα μας έχουν ηλεκτρικές εγκαταστάσεις με την εφαρμογή του!
  2. Το Πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384: Εφαρμόζεται από το 2007 υποχρεωτικά στη μελέτη, την κατασκευή και την επιθεώρηση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων στα νέα κτίρια και στις τροποποιήσεις / επεκτάσεις των παλιότερων ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
  3. Το Πρότυπο ΕΛΟΤ 60364: Πολύ πρόσφατα τέθηκε σε ισχύ ως ελληνικό πρότυπο για τη μελέτη, την κατασκευή και την επιθεώρηση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Δεν έχει τεθεί ακόμη σε υποχρεωτική εφαρμογή (σε αντικατάσταση του ΕΛΟΤ HD 384, η αντίστοιχη φάση με την ολοσχερή αντικατάσταση του ΚΕΗΕ διήρκεσε περίπου τρία χρόνια). Ωστόσο, ο ιδιοκτήτης της ηλεκτρικής εγκατάστασης μπορεί να ζητήσει την εφαρμογή του. Σημειώνεται ότι το Πρότυπο ΕΛΟΤ 60364 εφαρμόζεται υποχρεωτικά και τώρα, στις ειδικές περιπτώσεις που το Πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384 σιωπά: π.χ. σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, ηλεκτρική φόρτιση οχημάτων, αρμονικές στο ηλεκτρικό δίκτυο κλπ.
  4. Ο Κανονισμός Εσωτερικών Δικτύων Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (ΦΕΚ 2776Β/2012): Καθορίζει τις προδιαγραφές για δίκτυα ασθενών ρευμάτων για υπηρεσίες φωνής, δεδομένων και εικόνας στα κτίρια και έχει υποχρεωτική εφαρμογή.
  5. Γενικές και ειδικές απαιτήσεις για τη μελέτη, την κατασκευή και τον έλεγχο των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων (ΦΕΚ 4654Β/2021): Η σημαντική και πρόσφατη αυτή απόφαση θέτει σε ισχύ το νέο Πρότυπο ΕΛΟΤ 60364 και τροποποιεί τον τρόπο ελέγχου των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, καθώς και τα σχετικά έντυπα και πρωτόκολλα της ΥΔΕ.
  6. Το άρθρο 30 του Κτιριοδομικού Κανονισμού, που ως μέρος της πολεοδομικής νομοθεσίας επιβάλλει –εκτός των άλλων– ποιος Κανονισμός ή Πρότυπο εφαρμόζεται υποχρεωτικά στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Προς το παρόν, το σχετικό άρθρο δεν έχει αλλάξει και προβλέπει την εφαρμογή του Προτύπου ΕΛΟΤ HD 384. Αξίζει να σημειωθεί ότι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που δεν πληρούν τις απαιτήσεις των κανονισμών του χρόνου κατασκευής τους, καθιστούν το κτίριο «αυθαίρετο».

 

*Ο κ. Χαράλαμπος Γ. Κουτρούλης είναι διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός, MSc, διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (e-mail επικοινωνίας: ilektroskopio@koutroulis.gr).

Ελέγξτε επίσης

Τεχνικό άρθρο: Εκτίμηση κινδύνου και επιλογή αντικεραυνικής προστασίας

Ο κ. Χαράλαμπος Γ. Κουτρούλης (Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, M.Sc, Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου) σε …

Τα Περιοδικά μας