Απαιτήσεις και πρότυπα για τα κανάλια διανομής

Τα κανάλια διανομής είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να υπακούουν σε συγκεκριμένα πρότυπα ώστε να διασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία και την ασφάλεια μιας εγκατάστασης.

Άρθρο της κ. Σοφίας Σούλα*

Η προστασία και η διευθέτηση των ηλεκτρικών καλωδίων με χρήση καναλιών διανομής είναι καίριας σημασίας για την ασφάλεια, τη συντήρηση και τη συνολική διάρκεια ζωής της εγκατάστασης.

Στο εμπόριο υπάρχουν αρκετές επιλογές καναλιών διανομής, και για το λόγο αυτό η τελική επιλογή δύναται να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων του τύπου του κτιρίου και του συστήματος καλωδίωσης. Επιπλέον, για την επιλογή λαμβάνονται υπόψη ο προϋπολογισμός, οι σχετικές πιστοποιήσεις, καθώς και θέματα χωροταξίας εντός του κτιρίου.

Τα κανάλια, όπως και οι σωλήνες ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, θεωρούνται ιδιαίτερης σημασίας ηλεκτρολογικό υλικό από διεθνείς και ευρωπαϊκούς φορείς τυποποίησης. Για το σκοπό αυτό έχουν αναπτυχθεί ειδικά πρότυπα για αυτά τα προϊόντα, τα οποία επίσης εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ευρωπαϊκής Οδηγίας για την ηλεκτρική ασφάλεια (LVD) 2014/35/ΕΕ.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι κατασκευαστές έχουν την ευθύνη να ελέγχουν εάν τα προϊόντα τους πληρούν τις απαιτήσεις της Ε.Ε. για την ασφάλεια, την υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος. Ευθύνη των κατασκευαστών είναι να δημιουργήσουν τον τεχνικό φάκελο, να εκδώσουν τη δήλωση συμμόρφωσης Ε.Ε. και να τοποθετήσουν τη σήμανση CE. Μόνο τότε το προϊόν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εμπορίας στην αγορά της Ε.Ε.

 Σήμανση CE

Πέντε είναι τα βασικά βήματα για την τοποθέτηση της σήμανσης CE στο προϊόν:

  1. Προσδιορισμός των εφαρμοστέων ευρωπαϊκών οδηγιών ή/και κανονισμών.
  2. Επαλήθευση των συγκεκριμένων απαιτήσεων του προϊόντος.
  3. Έλεγχος της συμμόρφωσης του προϊόντος, μέσω δοκιμών, σύμφωνα με τα εναρμονισμένα πρότυπα.
  4. Δημιουργία του τεχνικού φακέλου.
  5. Τοποθέτηση της σήμανσης CE και σύνταξη της δήλωση συμμόρφωσης της ΕΕ.

Πρότυπα

Τα σχετικά εναρμονισμένα πρότυπα για κανάλια διανομής είναι τα εξής:

  • ΕΝ 50085-1: Γενικές απαιτήσεις.
  • ΕΝ 50085-2-1: Ειδικές απαιτήσεις για κανάλια που προορίζονται για τοποθέτηση σε τοιχοποιίες και οροφές.
  • ΕΝ 50085-2-2: Ειδικές απαιτήσεις για κανάλια που προορίζονται για τοποθέτηση σε δάπεδα.
  • ΕΝ 50085-2-3: Ειδικές απαιτήσεις για κανάλια που προορίζονται για τοποθέτηση σε ερμάρια.
  • ΕΝ 50085-2-4: Ειδικές απαιτήσεις για κανάλια που προορίζονται για τοποθέτηση σε κολόνες εγκατάστασης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός των παραπάνω ευρωπαϊκών προτύπων υπάρχουν και τα αντίστοιχα διεθνή IEC πρότυπα της σειράς IEC 61084, τα οποία αναμένεται να υιοθετηθούν –με τις κατάλληλες τροποποιήσεις– από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (European Committee for Electrotechnical Standardization [CENELEC]), και είναι πιθανόν στο μέλλον να αντικαταστήσουν τη σειρά ΕΝ 50085-1 στη λίστα των εναρμονισμένων προτύπων της οδηγίας LVD.

Δοκιμές

Στη συνέχεια, παρατίθενται συνοπτικά ενδεικτικές δοκιμές που προβλέπονται για τα κανάλια διανομής.

  1. Απαιτήσεις σήμανσης και κατηγοριοποίησης: Όπως ισχύει για την πλειοψηφία των ηλεκτρικών προϊόντων, έτσι και για τα κανάλια διανομής θα πρέπει η σήμανση να περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία του προϊόντος (κατασκευαστή, μοντέλο κ.ά.) και να είναι ανεξίτηλη και ευανάγνωστη. Επίσης ο κατασκευαστής οφείλει να δηλώνει την ελάχιστη θερμοκρασία αποθήκευσης και μεταφοράς, καθώς και την ελάχιστη και μέγιστη θερμοκρασία εγκατάστασης, κάνοντας επιλογή από τις παρακάτω τιμές:
  • Ελάχιστη θερμοκρασία αποθήκευσης και μεταφοράς (+/-2οC): -45οC, -25οC, -15οC, -5οC.
  • Ελάχιστη θερμοκρασία εγκατάστασης (+/-2οC): -25οC, -15οC, -5οC, +5οC, +15οC.
  • Μέγιστη θερμοκρασία εγκατάστασης (+/-2οC): +60οC, +90οC, +105οC, +120οC.
  1. Δοκιμή κρούσης: Το πρότυπο ορίζει δύο διακριτές δοκιμές κρούσης, απ’ τις οποίες η πρώτη είνα ιγια συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς, ενώ η δεύτερη για συνθήκες κανονικής χρήσης. Στην πρώτη δοκιμή, προηγείται της κρούσης η τοποθέτηση των δειγμάτων σε περιβαλλοντικό θάλαμο στη μέγιστη θερμοκρασία που ορίζεται από τον κατασκευαστή για 168 ώρες (7 ημέρες), και στη συνέχεια στην ελάχιστη θερμοκρασία αποθήκευσης για 2 ώρες. Η δεύτερη δοκιμή πραγματοποιείται στην ελάχιστη θερμοκρασία λειτουργίας σύμφωνα με τις παραμέτρους του πίνακα 1.
  2. Ηλεκτρικές δοκιμές: Για κανάλια διανομής μονωτικών υλικών προβλέπονται δοκιμές αντίστασης μόνωσης και διηλεκτρικής αντοχής. Για αυτές τις δοκιμές πρέπει να προηγηθεί περιβαλλοντική προσαρμογή σε συνθήκες υγρασίας για 120 ώρες.
  3. Ball pressure test: Η εν λόγω δοκιμή πραγματοποιείται σε κανάλια από μονωτικό υλικό, στους 125οC, εάν υπάρχει πρόβλεψη συγκράτησης ρευματοφόρων μερών, ενώ σε αντίθετη περίπτωση η θερμοκρασία δοκιμής είναι 70οC.
  4. Glow-wire test: Η δοκιμή glow-wire είναι μια δοκιμή ηλεκτρικής ασφάλειας που έχει σχεδιαστεί για να αξιολογεί το κατά πόσο τα πλαστικά υλικά που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικές συσκευές είναι ανθεκτικά στη φλόγα (π.χ. σε περίπτωση που υπερθερμασμένα ή ηλεκτρικά υπερφορτωμένα μέρη μπορούν να προκαλέσουν ανάφλεξη του πλαστικού υλικού).
  5. Βαθμός στεγανότητας IP: Στην περίπτωση που ο κατασκευαστής των καναλιών διανομής δηλώνει κάποιο βαθμό στεγανότητας IP, θα πρέπει το προϊόν να δοκιμαστεί και σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου ΕΝ 60529.

Δημόσια έργα

Για κανάλια διανομής που προορίζονται για χρήση σε δημόσια έργα και μελέτες, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή και στην ελληνική τεχνική προδιαγραφή για πλαστικά κανάλια καλωδίων (ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-04-20-01-06). Στην ανωτέρω τεχνική προδιαγραφή ορίζονται επιπλέον απαιτήσεις για τους προμηθευτές καναλιών διανομής, όπως πιστοποίηση κατά ISO 9001 για τη βιομηχανική μονάδα παραγωγής, απαιτήσεις σχετικά με την παραλαβή και εγκατάσταση κ.ά. Σύμφωνα με το πρόγραμμα τυποποίησης του ΕΣΥΠ/ΕΛΟΤ για το 2022, η συγκεκριμένη τεχνική προδιαγραφή βρίσκεται προς το παρόν υπό αναθεώρηση από την Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ ΤΕ 99.

Πίνακας 1

Κατηγοριοποίηση αντοχής σε κρούση Μάζα σφύρας Ύψος πτώσης σφύρας
0,5 J 0,25 kg 200 mm
1 J 0,25 kg 400 mm
2 J 0,5 kg 400 mm
5 J 1,7 kg 300 mm
20 J 5 kg 400 mm

*Η κ. Σοφία Σούλα είναι ηλεκτρολόγος μηχανικός και μηχανικός υπολογιστών (απόφοιτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου) και προϊσταμένη εργαστηρίων της εταιρείας «Λαμπόρ Α.Ε.», η οποία έχει βασικό αντικείμενό της τις δοκιμές για την πιστοποίηση συσκευών, συστημάτων και εγκαταστάσεων σύμφωνα με τα εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.

Ελέγξτε επίσης

Κρίσιμες συνιστώσες ελέγχου ηλεκτρικών εγκαταστάσεων – Συστήματα TN

Ο κ. Χαράλαμπος Γ. Κουτρούλης (διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός, MSc, διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών του Ελληνικού Μεσογειακού …

Τα Περιοδικά μας