ΜΗΝΙΑΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ - ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΟΣΟ ΤΟ ΦΩΣ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

Η εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ) είναι μια πρακτική σύμφωνα με την οποία «οι επιχειρήσεις ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς προβληματισμούς στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη». Η ΕΚΕ εστιάζει σε τρία πεδία δράσης, που είναι: α) η αγορά όπου δραστηριοποιείται η επιχείρηση, β) το ανθρώπινο στοιχείο που αφορά τους εργαζομένους σε αυτήν αλλά και την τοπική κοινωνία και γ) το περιβάλλον.

Γράφει ο κ. Παναγιωτόπουλος Φ. Ιωάννης*

Η αναβάθμιση του συστήματος φωτισμού ενός εταιρικού κτιρίου θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο ενός προγράμματος εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μιας σύγχρονης επιχείρησης. Στον πυρήνα μιας τέτοιας πρωτοβουλίας ξεχωριστή θέση κατέχει η βέλτιστη αξιοποίηση του φυσικού φωτός, η οποία μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για τους εργαζομένους, το περιβάλλον και την ίδια την επιχείρηση.

Φωτεινό παράδειγμα εφαρμογής νέων τεχνολογιών για την εξοικονόμηση ενέργειας στο σχεδιασμό φωτισμού σε εταιρικό κτίριο είναι η περίπτωση των νέων κεντρικών γραφείων της εφημερίδας The New York Times, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης. Τα συγκεκριμένα κτίρια σχεδιάστηκαν από το αρχιτεκτονικό γραφείο του διάσημου Ιταλού αρχιτέκτονα Renzo Piano, ο οποίος έχει σχεδιάσει και το Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» στο Φαληρικό Δέλτα.

Πρόκειται για μια υψηλή κατασκευή από γυαλί και χάλυβα επιστρωμένη με ένα πέπλο κεραμικών ράβδων. Το πλέγμα των κεραμικών ράβδων διαχέει το ηλιακό φως στο εσωτερικό του κτιρίου, ενώ χαρίζει μια ιδιαίτερη εμφάνιση στην πρόσοψή του λειτουργώντας παράλληλα και ως εξωτερικό σύστημα σκίασης.

Κεντρική ιδέα του σχεδιασμού ήταν η προώθηση της ιδέας της διαφάνειας από το πάτωμα προς την οροφή με τη χρήση καθαρού γυαλιού στα παράθυρα, με σαφή συμβολισμό ως προς τον ρόλο του δημοσιογραφικού οργανισμού στην αμερικάνικη κοινωνικοοικονομική και πολιτική ζωή.

Η χρήση προηγμένης γυάλινης ταπετσαρίας με ειδικές επιστρώσεις περιορίζει την εισδοχή της υπέρυθρης και υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ μεγιστοποιεί την είσοδο ηλιακού φωτός του ορατού φάσματος. Η στρατηγική διαχείρισης του φωτισμού περιλαμβάνει ακόμα την χρήση περισσότερων από 18.000 αυτόνομα ρυθμιζόμενων λαμπτήρων φθορισμού. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται 51% μείωση στην απαιτούμενη ενέργεια για τη θέρμανση του κτιρίου, και συνολική εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης του 24%. Η επένδυση υπολογίστηκε ότι έχει ρυθμό απόδοσης της τάξης του 12%.

Αυτή η στρατηγική απόφαση του ειδησεογραφικού οργανισμού για μετεγκατάσταση σε ένα νεόδμητο κτίριο και η επένδυση σε ένα σύγχρονο σύστημα φωτισμού φιλικό προς το περιβάλλον είναι επηρεασμένη από τη διαπίστωση πως η αγοραστική δύναμη διαμορφώνεται και επηρεάζεται από το κοινωνικό προφίλ του φορέα ή της επιχείρησης.

Σύμφωνα με έρευνα των Kotler και Lee (2009), το 84% των καταναλωτών έχει θετική εικόνα για τις εταιρείες που ενεργούν για έναν καλύτερο κόσμο. Πλέον η κοινωνία περιμένει από τις επιχειρήσεις κάτι παραπάνω από τη διάθεση προϊόντων υψηλής ποιότητας σε χαμηλές τιμές ή αντίστοιχων υπηρεσιών.

 

Πρόταση για ένα πρωτόκολλο σχεδιασμού φωτισμού

Η σύνδεση σχεδιασμού φωτισμού και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (ΕΚΕ) αποδεικνύεται τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά. Αναλύοντας τους τομείς σύνδεσής τους, σχεδιάστηκε και προτείνεται από τον αρθρογράφο –στα πλαίσια της διπλωματικής εργασίας του για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Σχεδιασμός Φωτισμού και Πολυμέσα» του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου (Σεπτέμβριος 2018)– ένα πρωτόκολλο σχεδιασμού φωτισμού προσανατολισμένου στις αρχές της ΕΚΕ για το φωτισμό εταιρικών κτιρίων.

Το πρωτόκολλο αυτό περιλαμβάνει τις βασικές αρχές τις ΕΚΕ οι οποίες απαντώνται και ως αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και αφορούν κοινωνία, περιβάλλον και οικονομία, ορίζει στρατηγικούς στόχους και προτείνει πολιτικές δράσης με την εφαρμογή τεχνολογικών καινοτομιών, τη χρήση σύγχρονων τεχνικών μέσων και την υλοποίηση πρωτοβουλιών. Επιπλέον, το πρωτόκολλο αποτελεί τμήμα ενός πρωτότυπου εργαλείου για τον σχεδιασμό φωτισμού και την ΕΚΕ, το οποίο εργαλείο καθοδηγεί μια εταιρεία ως προς την κατασκευή ενός σχεδίου αναβάθμισης των φωτιστικών δυνατοτήτων του κτιρίου της και ως προς την ενσωμάτωσή του σε μια ολοκληρωμένη πολιτική ΕΚΕ. Περαιτέρω, το ίδιο εργαλείο δίνει τη δυνατότητα της αξιολόγησης της επιτυχίας του προγράμματος.

Οι θετικές επιδράσεις του φυσικού φωτός στον ανθρώπινο οργανισμό –πέρα από το ανθρώπινο οπτικό σύστημα– είναι πολλές και σχετίζονται με την παραγωγή της βιταμίνης D, τη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού κ.ά. Στον τομέα της διαχείρισης ενέργειας, η βέλτιστη αξιοποίηση του φυσικού φωτός για το φωτισμό εταιρικών κτιρίων συνεπάγεται την ικανοποίηση ενεργειακών αναγκών για φωτισμό, ψύξη και θέρμανση μέσω της ηλιακής ενέργειας.

Η ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται μόνο για το φωτισμό των κτιρίων αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό 25-60% των συνολικών τους αναγκών. Ωστόσο, επειδή το φως είναι ευμετάβλητο στη διάρκεια της μέρας ενώ οι ανάγκες των ανθρώπων εντός των κτιρίων σταθερές, θα πρέπει να συνδυάζεται ο φυσικός με τον τεχνητό φωτισμό, ώστε να προκύπτει ένα σταθερά ικανοποιητικό φωτεινό αποτέλεσμα.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η προσπάθεια μέγιστης αξιοποίησης του φυσικού φωτισμού σε συνδυασμό με συστήματα ελέγχου του φωτισμού των κτιρίων μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας 25-35%, ή ακόμα περισσότερο στην περίπτωση συνδυασμένης χρήσης περισσότερων της μίας μεθόδων εξοικονόμησης ενέργειας.

Ο περιορισμός στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μεταφράζεται στην έκλυση αντίστοιχα λιγότερων ρύπων όπως είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι η επιτυχής αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού στον εργασιακό χώρο δημιουργεί αίσθημα ευεξίας και διάθεση δημιουργικότητας στους εργαζομένους, που με τη σειρά τους οδηγούν σε αύξηση της παραγωγικότητας.

 Η διασύνδεση φυσικού και τεχνητού φωτισμού είναι μια πρόκληση για τους επαγγελματίες του χώρου. Οι αρχιτέκτονες είναι συνήθως υπεύθυνοι για την εκμετάλλευση του φυσικού φωτισμού με το σχεδιασμό ανοιγμάτων, αίθριων κτλ., ενώ οι ηλεκτρολόγοι μηχανικοί ή οι σχεδιαστές φωτισμού αναλαμβάνουν το σχεδιασμό του τεχνητού φωτισμού στο κτίριο όταν εκείνο έχει ήδη κατασκευαστεί.

Η σύγχρονη τεχνολογία παρέχει τη δυνατότητα για διασύνδεση του φυσικού και τεχνητού φωτισμού με τη χρήση συστημάτων αυτόματου ελέγχου που αυξάνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα του σχεδιασμού φωτισμού.

Η εξοικονόμηση ενέργειας επιτυγχάνεται: με το συνδυασμό του φυσικού φωτός και του τεχνητού φωτισμού, με το σβήσιμο των λαμπτήρων όταν είναι περιττοί, με τη ρύθμιση της φωτεινής έντασης των λαμπτήρων αναλόγως της διαθεσιμότητας του φυσικού φωτισμού, με τη χρήση αισθητήρων παρουσίας, με την ανακατεύθυνση του φυσικού φωτός στο βάθος του κτιρίου, με τη χρήση κινητών περσίδων και την αποτροπή εισόδου άμεσου ηλιακού φωτός στο κτίριο κτλ.

Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, θα πρέπει ένα τέτοιο σύστημα ελέγχου να λαμβάνει υπόψη το σχεδιασμό του κτιρίου αλλά και άλλα συστήματα όπως είναι ο κλιματισμός.

Ο σχεδιασμό φωτισμού δεν εξαντλείται στον υπολογισμό της κατάλληλης έντασης φωτισμού και του επιπέδου φωτεινότητας για την εξασφάλιση της άνετης και ασφαλούς εκτέλεσης των προβλεπόμενων εργασιών σε έναν επαγγελματικό χώρο. Επιπλέον, ο σχεδιασμός φωτισμού στοχεύει στην ικανοποίηση: α) των βασικών συνθηκών φωτισμού που ορίζονται από σχετικούς κανονισμούς και νομοθεσίες, και β) των αισθητικών, ψυχολογικών και συναισθηματικών αναγκών του χρήστη του φωτισμού οι οποίες ενδεχομένως δεν καλύπτονται από τη νομοθεσία αλλά είναι εξίσου σημαντικές για την ποιότητα ζωής μέσα και έξω από τον εργασιακό χώρο.

 

 

ΤΕΧΝΙΚΑ

ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ

Πρωταρχικός στόχος του Κανονισμού Πυροπροστασίας Κτιρίων παραμένει η ασφάλεια του κοινού σε περίπτωση εκδήλωσης φωτιάς, η οποία ασφάλεια επιτυγχάνεται γενικά με κατάλληλο σχεδιασμό του κτιρίου και των...

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥΣ ΜΗΝΕΣ

Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση Φ9.2/ΟΙΚ.28425/2008 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 2604/Β/2008 και όπως αυτό τροποποιήθηκε με το ΦΕΚ 424/Β/2009, για όλους τους εγκατεστημένους ανελκυστήρες η συντήρησ...

ΥΠΟΣΤΑΘΜΟΙ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ

Οι πίνακες μέσης τάσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος κάθε υποσταθμού μέσης τάσης και διασφαλίζουν τη σωστή διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας σε μετασχηματιστές ισχύος, κινητήρες μέσης τάσης και εσωτερικά...

Κλείσιμο [X]